IVF muolajalarida laboratoriyada 5 kun davomida rivojlangan embrionlar blastosist deb ataladi. 5-kuni embrionlarni ko‘chirish jarayoni blastosist transferi deb nomlanadi. 1978-yilda o‘tkazilgan birinchi muvaffaqiyatli IVF muolajasi aynan blastosist transferini o‘z ichiga olgan edi. Embrion 5–6-kuni blastosist bosqichiga etadi. Blastosist taxminan 100–120 ta hujayradan iborat bo‘ladi. Bu rivojlanish bosqichidan so‘ng embrionlar laboratoriyada uzoq saqlanmaydi, shuning uchun bu onaning bachadoniga ko‘chirish uchun oxirgi bosqich hisoblanadi.

IVF muolajalarida, ayniqsa yaxshi tuxum zaxirasiga ega bemorlarda ko‘p sonli embrionlar olish mumkin. 3-kuni qaysi embrionlarni ko‘chirishga yaroqli ekanini aniqlash qiyin bo‘ladi. Shu sababli, kuchli embrionlarni tanlash maqsadida ular yana 2 kun laboratoriyada ushlab turiladi va blastosist bosqichiga yetkaziladi.

Donor tuxumi yoki embrionli davolashda blastosist transferi

Donor tuxumlaridan foydalaniladigan tuxum donatsiyasi va embrion donatsiyasi muolajalarida ham ko‘p sonli embrionlar olinadi. 5-kuni eng to‘g‘ri va mos embrionlar tanlanadi va blastosistlar ko‘chiriladi. Blastosist transferining yana bir afzalligi — xromosoma nuqsonlariga ega embrionlarning 5-kunga qadar yashab qolishi qiyin bo‘lganligi sababli, salomat embrionlarni olish imkonidir.

Bizning IVF markazimizda qo‘llaniladigan eng ilg‘or texnikalardan biri bo‘lgan blastosist transferi 5-kuni amalga oshiriladi va bu texnika muolaja qilayotgan juftliklar uchun ijobiy homiladorlik ehtimolini sezilarli oshiradi. Tuxum to‘planishidan 5 kun o‘tgach blastosist transferi qilinadi; qolgan embrionlar kelajakda foydalanish uchun muzlatilishi mumkin.

Statistik ko‘rsatkichlar

Kamida bir dona blastosist ko‘chirilgan ayollar orasida tirik tug‘ilish ehtimoli 65% ni tashkil qiladi. 2–3-kunlar amalga oshirilgan ko‘chirishlarda homila tushish ehtimoli 20% bo‘lsa, blastosist bosqichida ko‘chirilgan embrionlarda bu ko‘rsatkich 5% ni tashkil qiladi. Garchi blastosist transferining ko‘plab afzalliklari bo‘lsa-da, bu qaror 3-kuni embrionlarning sifatiga qarab qabul qilinadi. Agar bemor ko‘p homilali homiladorlikdan saqlanmoqchi bo‘lsa, faqat bir yoki ikkita blastosist ko‘chirilishi kifoya qiladi.

Laboratoriya sharoitlari va tajriba muhim ahamiyatga ega

Blastosit transferiga erishish uchun faqat yaxshi sifat va miqdordagi embrionlar bo‘lishi yetarli emas. Laboratoriya sharoitlari, dizayn, gigiyena, davriy tekshiruvlar va uskuna kalibratsiyasi to‘g‘ri amalga oshirilishi kerak. Davolash muvaffaqiyati uchun markazdagi uskunalar va malakali embriologlar muhim rol o‘ynaydi.

Blastosit transferining afzalliklari nimalardan iborat?

• Embrionlar laboratoriyada oxirgi bosqichgacha rivojlangani sababli, eng salomatlari va sifatli embrionlar tanlab olinadi.
• Embrion o‘sishda davom etgani uchun u bachadonga joylashishi osonlashadi.
• Tadqiqotlar blastosist transferi ijobiy homiladorlik ehtimolini oshirishini ko‘rsatadi.
• Bir nechta embrionlar ko‘chirilmaydi, shuning uchun ko‘p homilali homiladorlik oldi olinadi.

Blastosit transferining kamchiliklari nimalar?

• 40% bemorlarda blastosist bosqichiga yetgan embrionlarni olish imkonsiz bo‘ladi.
• Ba’zi hollarda 5-kuni muzlatish 3-kunidagidek ijobiy natijalarni bermasligi mumkin.
• Ayrim tadqiqotlarga ko‘ra, laboratoriyada blastosist bosqichiga yetolmagan embrionlarning 10% bachadonda rivojlanishini davom ettirishi mumkin.