Azoospermiya nima?
Azoospermiya — bu sperma mavjud bo‘lmagan holatdir. Umumiy aholida azoospermiya 1% da, bepusht erkaklarda esa 10-15% da uchraydi. Azoospermiya mavjud bo‘lsa, erkakda gormon tahlillari va xromosoma tekshiruvi o‘tkazilishi zarur. Ushbu guruhdagi xromosoma buzilishlarining darajasi 15% ni tashkil qiladi. Eng keng tarqalgan buzilish Klinefelter sindromidir.
Bu bemorlarda azoospermiyaning sabablari gormonal yoki genetik buzilishlar, bolalikda moyaklarning tushmasligi yoki qorin va qovurg‘a jarrohliklari, moyaklarning noto‘g‘ri joylashuvi (qovurg‘adan tuxumdon qopchasiga tushmasligi yoki qorin bo‘shlig‘ida qolishi), bolalikda isitma bilan kechgan infektsiyalar (quloqni shishishi, meningit kabi), moyak saratoni uchun operatsiyadan keyingi kimyoterapiya yoki radioterapiya, turli jarohatlar (yo‘l-transport hodisalari, sport jarohatlari), tug‘ma sperma yo‘llarining yo‘qligi, rivojlanmasligi yoki tiqilib qolishi bo‘lishi mumkin.
Azoospermiyaga chalinganlarning taxminan 7% da genetik buzilishlar mavjud. Bu qizil qon hujayralari tekshiruvi orqali aniqlanishi mumkin. In vitro urug‘lantirish (IVF) jarayonida PGD (Preimplantatsion genetik diagnostika) yordamida xromosoma soni nazorat qilinib, genetik nuqsonning bola orqali o‘tishi oldi olinishi mumkin.
Azoospermiyani qanday davolash mumkin?
Azoospermiya holatlarida TESA, TESE, Mikro-TESE kabi jarrohlik usullari yordamida moyak to‘qimasidan spermatozoid qidiriladi. Agar sperm topilsa, bola olish jarayoni boshlanadi va bemor davolanadi. Agar sperm hujayra topilmasa, yagona yechim — sperm donorligi yoki sperm transplantatsiyasi orqali farzand ko‘rishdir.
Sperm donorligi — bu erkakda tibbiy yoki bepushtlik muammosi bo‘lmagan donor spermalaridan foydalaniladigan IVF usulidir.
